Metalowe elementy są powszechnie wykorzystywane w gastronomii, piekarnictwie oraz przemysłowym przetwórstwie żywności. Blachy, formy, patelnie, płyty grzejne i części linii produkcyjnych każdego dnia mają kontakt z wysoką temperaturą, wilgocią, tłuszczami oraz produktami podatnymi na przywieranie. Intensywna eksploatacja może prowadzić do zużywania się powierzchni, korozji i coraz trudniejszego czyszczenia wyposażenia.
Jednym ze sposobów poprawy właściwości takich komponentów jest teflonowanie elementów metalowych, czyli nakładanie odpowiednio dobranych powłok fluoropolimerowych. Warstwa ochronna może ograniczyć przywieranie produktów, ułatwić utrzymanie czystości i wydłużyć okres użytkowania części.
Dlaczego elementy metalowe wymagają dodatkowej ochrony?
Nawet wytrzymałe powierzchnie metalowe z czasem tracą swoje pierwotne właściwości. Regularne nagrzewanie i schładzanie, kontakt z wodą, solą, tłuszczami lub kwasami obecnymi w żywności, a także czyszczenie mechaniczne stopniowo wpływają na stan powierzchni. Pojawiające się zarysowania i nierówności mogą sprzyjać przywieraniu produktów oraz dalszemu zużyciu elementu.
W gastronomii oznacza to więcej czasu potrzebnego na czyszczenie patelni, blach czy form. W zakładach produkcyjnych problem może również prowadzić do częstszych przestojów, większych strat surowca i konieczności wcześniejszej wymiany kosztownych części maszyn.
Powłoki nieprzywierające w gastronomii i przemyśle spożywczym
Powłoki fluoropolimerowe, w tym powłoki PTFE, są cenione przede wszystkim za właściwości antyadhezyjne. Ograniczają przywieranie ciasta, mas cukrowych, tłuszczów i innych produktów spożywczych do metalowej powierzchni. Ułatwia to oddzielanie gotowych wyrobów, usprawnia pracę urządzeń i pomaga skrócić czas czyszczenia.
Nakładanie powłok PTFE znajduje zastosowanie nie tylko w przypadku naczyń gastronomicznych. W ten sposób można zabezpieczać między innymi:
- patelnie gastronomiczne i elektryczne,
- blachy, formy, wykrojniki i stożki piekarnicze,
- powierzchnie grzejne grilli, gofrownic oraz opiekaczy,
- zsypy i elementy systemów transportowych,
- naważarki i części linii produkcyjnych,
- noże do folii oraz szczęki maszyn pakujących,
- płyty grzejne stosowane w zgrzewarkach,
- elementy transportujące produkty o wysokiej zawartości cukru.
Właściwie dobrana powłoka powinna uwzględniać rodzaj produktu, temperaturę roboczą, sposób czyszczenia i intensywność użytkowania. Z tego względu wybór zabezpieczenia warto poprzedzić analizą warunków pracy konkretnego elementu.
Teflonowanie stali nierdzewnej, stali czarnej i aluminium
Stal nierdzewna jest często wykorzystywana do produkcji wyposażenia gastronomicznego ze względu na trwałość i odporność na wiele czynników zewnętrznych. Dodatkowa powłoka antyadhezyjna pozwala poprawić jej właściwości wszędzie tam, gdzie problemem jest przywieranie żywności. Dotyczy to między innymi patelni, mieszadeł, noży i części urządzeń produkcyjnych.
Stal czarna i niskostopowa jest stosowana między innymi w konstrukcjach maszyn oraz płytach grzejnych. Ponieważ może być podatna na korozję, wymaga zabezpieczenia przed wilgocią i innymi niekorzystnymi czynnikami. Odpowiednia powłoka tworzy barierę ograniczającą bezpośredni kontakt metalu ze środowiskiem pracy.
Aluminium jest lekkie i dobrze przewodzi ciepło, dlatego wykonuje się z niego blachy piekarnicze, formy oraz części urządzeń grzewczych. Jednocześnie powierzchnia aluminium może być podatna na zarysowania i działanie niektórych substancji. Profesjonalne teflonowanie elementów metalowych pozwala nadać takim komponentom właściwości dopasowane do sposobu ich użytkowania.
Jakie korzyści zapewnia nakładanie powłok PTFE?
Najbardziej zauważalną zaletą powłok nieprzywierających jest ograniczenie osadzania się produktów na powierzchni. Ma to znaczenie zarówno podczas obróbki termicznej, jak i transportowania, dozowania czy pakowania żywności. Mniejsze przywieranie może ograniczyć straty surowca oraz ułatwić zachowanie płynności procesu produkcyjnego.
Gładka powierzchnia jest również łatwiejsza do czyszczenia. Zmniejsza się konieczność intensywnego szorowania i mechanicznego usuwania przypalonych pozostałości, które mogłoby prowadzić do uszkodzenia elementu. Powłoki techniczne mogą ponadto zapewniać odporność na korozję, działanie substancji chemicznych, wysoką temperaturę i tarcie – zależnie od zastosowanego materiału.
Jak przebiega teflonowanie elementów metalowych?
Proces rozpoczyna się od kontroli stanu detalu i określenia warunków jego późniejszej pracy. Powierzchnia jest następnie odtłuszczana i odpowiednio przygotowywana. Jeśli na elemencie znajduje się zużyta warstwa ochronna, należy ją wcześniej usunąć. Kolejnym etapem może być obróbka mechaniczna, na przykład mikropiaskowanie.
Na przygotowany detal nakłada się wybraną powłokę metodą dopasowaną do rodzaju fluoropolimeru oraz kształtu komponentu. Stosuje się między innymi natryskiwanie ręczne lub powlekanie proszkowe w polu elektrostatycznym. Następnie element poddawany jest obróbce cieplnej, podczas której powłoka zostaje utwardzona i spolimeryzowana.
Proces kończy kontrola jakości. Obejmuje ona ocenę wizualną powierzchni, sprawdzenie przyczepności oraz pomiar grubości wykonanej warstwy. Każdy z tych etapów ma wpływ na trwałość zabezpieczenia i jego późniejsze właściwości użytkowe.
Regenerować powłokę czy kupić nowy element?
Zużycie powłoki nie musi oznaczać konieczności wymiany całego podzespołu. Jeżeli detal nie jest pęknięty, trwale odkształcony ani uszkodzony konstrukcyjnie, często można usunąć starą warstwę, ponownie przygotować powierzchnię i nałożyć nowe zabezpieczenie.
Regeneracja powłok może przynieść realne oszczędności, ponieważ jej koszt jest zwykle znacznie niższy niż wykonanie lub zakup nowego elementu. Ma to szczególne znaczenie w przypadku drogich części produkowanych na zamówienie oraz podzespołów o długim terminie dostawy. Odnowienie powłoki pozwala przywrócić elementowi potrzebne właściwości, przedłużyć jego eksploatację i ograniczyć koszty związane zarówno z zakupem części, jak i przestojem maszyny. Ostateczną decyzję warto jednak poprzedzić oceną techniczną detalu, aby potwierdzić, że jego regeneracja będzie bezpieczna i ekonomicznie uzasadniona.
Nelvi Gastro z Olkusza specjalizuje się w powlekaniu i regeneracji elementów wykorzystywanych w profesjonalnej gastronomii. Firma współpracuje z szefami kuchni, dlatego zna wymagania związane z intensywną eksploatacją sprzętu, przywieraniem potraw i utrzymaniem powierzchni w czystości. Masz zużyte blachy, patelnie lub płyty grzejne? Skontaktuj się z Nelvi Gastro i sprawdź, czy można przywrócić im właściwości użytkowe bez konieczności zakupu nowych elementów.
e-mail: gastro@nelvi.pl
tel. +48 32 706 56 46
